Wat is een DDoS-aanval?

Je website doet het prima, tot hij ineens loeitraag wordt of helemaal niet meer laadt, terwijl er technisch niks kapot is. Eén van de mogelijke oorzaken is een DDoS-aanval. Het klinkt als iets dat alleen grote bedrijven overkomt, maar ook kleinere sites zijn er kwetsbaar voor. Goed om te weten wat het is, hoe je het herkent en wat je ertegen kunt doen.

Wat is een DDoS-aanval?

Een DDoS-aanval (Distributed Denial of Service) is een poging om een website of server plat te leggen door hem te overspoelen met zoveel nepverkeer dat hij bezwijkt en onbereikbaar wordt voor echte bezoekers. Het is als een winkel waar plotseling duizend nepklanten de deur verstoppen, zodat je echte klanten er niet meer in kunnen.

Hoe werkt het?

De “distributed” in DDoS betekent dat de aanval niet van één computer komt, maar van heel veel tegelijk. Aanvallers gebruiken daarvoor een botnet: een netwerk van gekaapte apparaten, vaak zonder dat de eigenaren het weten. Denk aan besmette laptops, routers of zelfs slimme thuisapparaten zoals camera’s. Al die apparaten sturen tegelijk verzoeken naar jouw site, tot de server de toevloed niet meer aankan en onderuitgaat.

Welke soorten DDoS-aanvallen zijn er?

Niet elke DDoS-aanval werkt hetzelfde. Grofweg zijn er drie categorieën:

• Volumetrische aanvallen. De meest bekende vorm: de aanvaller overspoelt je verbinding simpelweg met een enorme hoeveelheid verkeer, tot de bandbreedte vol zit. Denk aan een weg die dichtslibt door te veel auto’s.
• Protocolaanvallen. Deze richten zich op zwakke plekken in de manier waarop servers en netwerkapparatuur verbindingen opzetten, bijvoorbeeld door duizenden halfopen verbindingen te starten die nooit worden afgemaakt, tot de server geen nieuwe verbindingen meer kan accepteren.
• Applicatielaag-aanvallen. De meest geraffineerde vorm: deze lijken op normaal bezoekersverkeer, maar richten zich specifiek op zware onderdelen van je website, zoals een zoekfunctie of inlogpagina, tot die het begeeft. Omdat het verkeer op echte bezoekers lijkt, zijn deze aanvallen lastiger te herkennen.

Voor de meeste kleine en middelgrote websites zijn vooral de eerste twee categorieën relevant, terwijl grotere platforms vaker doelwit zijn van de derde.

Waarom zou iemand dit doen?

De redenen lopen uiteen. Soms is het afpersing (betaal, of we houden je site plat), soms sabotage door een concurrent, soms een vorm van protest, en soms puur willekeur omdat een geautomatiseerde aanval nu eenmaal langskwam. Er bestaan zelfs diensten op het dark web waarmee je voor een paar euro een DDoS-aanval kunt “huren”, wat de drempel om iemand aan te vallen flink verlaagt. Je hoeft dus geen bekend doelwit te zijn om er last van te krijgen.

Wat merk je ervan?

Meestal dat je site plotseling extreem traag wordt of helemaal onbereikbaar is, zonder dat je zelf iets hebt veranderd. Voor bezoekers ziet het eruit alsof je bedrijf offline is, en elke minuut downtime is een gemiste klant of een deuk in je betrouwbaarheid. Bij een webshop betekent dit direct omzetverlies; bij een dienstverlener betekent het gemiste aanvragen en een minder betrouwbare indruk.

Hoe herken je een DDoS-aanval?

Niet elke trage website is het gevolg van een aanval. Een paar signalen die wél wijzen op een DDoS-aanval in plaats van een gewone piek in bezoekers:

• Het verkeer stijgt extreem plotseling, zonder duidelijke aanleiding zoals een campagne of nieuwsbericht.
• Bezoek komt vanuit ongebruikelijke landen of IP-reeksen die niets met je doelgroep te maken hebben.
• Je hostingpartij of beveiligingsdienst meldt actief ongewoon verkeer.
• De site is onbereikbaar terwijl de server zelf geen fouten logt, wat duidt op een probleem vóór de server, niet erop.

Twijfel je, neem dan contact op met je hostingpartij. Zij zien vaak als eerste of het om een aanval gaat.

Wat moet je doen als je midden in een aanval zit?

Zit je er middenin, dan is snel schakelen belangrijker dan perfect handelen:

1. Neem contact op met je hosting- of beveiligingspartij. Zij kunnen vaak direct filters toepassen of verkeer omleiden.
2. Activeer, indien beschikbaar, een noodmodus zoals Cloudflare’s “I’m Under Attack”-modus, die extra controles toevoegt voor elke bezoeker.
3. Documenteer wat je ziet: tijdstippen, foutmeldingen en eventuele patronen. Dit helpt bij het afstellen van bescherming achteraf en, bij afpersing, bij aangifte.
4. Communiceer naar klanten als de storing langer duurt, zodat zij weten dat het aan een aanval ligt en niet aan een structureel probleem.

Kun je je ertegen beschermen?

Gelukkig wel, en je hoeft er geen eigen securityteam voor te hebben. De belangrijkste bescherming zit in een laag vóór je website die kwaadaardig verkeer herkent en tegenhoudt voordat het je server bereikt. Diensten die dit doen (zoals een CDN met DDoS-bescherming) filteren de nepbezoekers eruit en laten alleen echte bezoekers door. Goede hosting en die extra beschermlaag samen vangen de meeste aanvallen af zonder dat jij er iets van merkt.

Is DDoS-bescherming duur?

Voor de meeste kleine en middelgrote websites is basisbescherming tegen DDoS-aanvallen tegenwoordig goedkoop of zelfs gratis, bijvoorbeeld via Cloudflare’s gratis laag. Dat dekt niet elke geavanceerde aanval, maar voorkomt wel de meest voorkomende, opportunistische aanvallen die de meeste kleine sites treffen.

Wil je je website weerbaar maken tegen dit soort aanvallen, dan is Cloudflare de meest directe manier om die beschermlaag ervoor te zetten. Draait je site op degelijke WordPress-hosting, dan heb je meteen een solide basis eronder.