Waarom is ChatGPT ineens slecht? ChatGPT-5 gebruiken zonder frustratie

Wat is ChatGPT‑5 en waarom voelt het anders?

Sinds 7 augustus 2025 is GPT‑5 de nieuwe standaard in ChatGPT: een model dat sneller, preciezer en minder hallucinerend is dan z’n voorgangers.

Belangrijk: GPT‑5 werkt met een slimme router die automatisch het juiste ‘denkpatroon’ kiest, of dat nu snelle antwoorden zijn of diepgaande logica.

GPT-5 is nuchter maar krachtig: 45–80 % minder fouten, betere schrijfstijl, slimmere structuur, code-support en zelfs gezondere antwoorden bij gevoelige onderwerpen.
Maar, eerlijk is eerlijk: sommige gebruikers vinden ‘m minder warm en menselijk dan bijvoorbeeld GPT‑4o. Dat komt deels omdat GPT‑5 vaker zegt “Ik weet het niet”, wat juist goed is maar soms onwennig aanvoelt.

Waarom je prompts anders moet opbouwen

GPT‑5 draait op precisie en structuur. Vage prompts doen ‘m niet veel goeds. Het werkt het best met duidelijke, doelgerichte instructies.

• Geef een heldere opdracht, in stukken zo nodig, specifiek én beknopt.
• Gebruik structuur: begin met wat je wilt, dan de reden, en hoe je het gepresenteerd wilt hebben.
• Wil je sneller, beknopter antwoord? Speel met verbosity en reasoning_effort parameters.

Voorbeeld prompt: van vaag naar scherp

• Vaag prompt (doet weinig)
  “Schrijf een marketingadvies.”
• Zwaarder uitgewerkt (werkt goed bij GPT‑4)
  “Schrijf een marketingadvies voor een tech‑startup.”
• GPT‑5 proof (gestructureerd, helder, effectief)
  Je bent mijn strategisch marketingcoach voor startups. - Geef een concreet adviesplan van 3 onderdelen voor een tech‑startup met een marketingbudget van €10.000 op kwartaalbasis - Licht elke stap kort toe (1–2 zinnen) - Voeg een alternatieve aanpak toe - Sluit af met een korte actielijst met volgende stappen

Hierbij krijg je dus:

1. Direct antwoord
2. Uitleg of onderbouwing
3. Alternatieven
4. Concrete follow‑upactie

Dit type prompt is het soort “one game‑changing prompt” dat ChatGPT‑5 echt wakker schudt.

Waarom voelt GPT‑5 kouder aan dan zijn voorganger?

Dit is de klacht die je het meest terugziet: “het antwoordt correct, maar het voelt anders”. Dat is geen inbeelding. Voorgaande modellen waren sterk geoptimaliseerd om mee te praten en te bevestigen, ook wel sycophancy genoemd. Dat voelde prettig, maar zorgde er ook voor dat je makkelijker een te positief of te weinig kritisch antwoord kreeg.

GPT‑5 is bewust getraind om dat gedrag af te bouwen: minder klakkeloos meebewegen, vaker een kritische kanttekening plaatsen, en vaker eerlijk toegeven het niet zeker te weten in plaats van een overtuigend klinkend maar onjuist antwoord te verzinnen. Dat is inhoudelijk een verbetering, maar het verandert wel de “toon” van het gesprek: minder een enthousiaste meedenker, meer een zakelijke collega die je tegenspreekt als dat nodig is.

Veelgestelde frustraties en hoe je ze oplost

“De antwoorden zijn korter en zakelijker dan ik gewend was.” Vraag er expliciet om. GPT‑5 reageert sterk op instructies over toon: “Antwoord uitgebreider en in een informele toon” werkt beter dan hopen dat het model zelf raadt wat je prettig vindt.

“Het model zegt vaker ‘ik weet het niet’ of stelt tegenvragen.” Dat is precies het minder sycophantische gedrag in actie. Geef in je prompt meer context (wat weet je al, wat heb je al geprobeerd) zodat het model minder hoeft te gokken en minder snel om verduidelijking vraagt.

“Ik krijg een oppervlakkig antwoord terwijl ik iets doordachts nodig had.” Vraag expliciet om een dieper antwoord: “Denk hier uitgebreid over na voordat je antwoordt” of “Overweeg meerdere invalshoeken voordat je een conclusie trekt”. De router van GPT‑5 kiest automatisch een sneller of trager denkpatroon, en een expliciete instructie stuurt die keuze bij.

“Vorige gesprekken voelden persoonlijker.” Bouw dat zelf weer op door in een nieuw gesprek kort te schetsen wie je bent en wat je situatie is, net zoals je dat bij een nieuwe collega zou doen. Hoe meer relevante context je geeft, hoe minder “generiek” het antwoord aanvoelt.

Probeer het zelf

GPT‑5 voelt misschien niet als een compleet ander wezen, maar het is wél een veel subtielere, preciezere partner in je werk. Daar moet je je prompt voor bijschaven. De kunst? Goed nadenken over wat je precies nodig hebt, en daar je prompt op afstemmen alsof je een chef vraagt om een 5‑gangenmenu met budget en smaakvoorkeur. Wil je dit onder de knie krijgen? Volg een ChatGPT training of een bredere AI-training, ook beschikbaar als AI-cursus voor beginners.